صفات خدا قرار دهند ، و در نتيجه بلاى عقوبت را كه شامل او شده ، از او برگردانند ، و در اين صورت ديگر از مورد حكم عقوبت بيرون گشته ، ديگر مصداق آن حكم نيست ، و قبلا هم روشن كرديم ، كه تاثير شفاعت از باب حكومت است ، نه از باب تضاد و تعارض ، و اين مطلب با گفتار خود خداى تعالى كه مىفرمايد : ( فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّه سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ ، خدا گناهان ايشان را مبدل بحسنه مىكند « 1 » كاملا روشن و بى اشكال مىشود . چون به حكم اين آيه خدا ميتواند عملى را با عملى ديگر معاوضه كند ، هم چنان كه ميتواند يك عمل موجود را معدوم سازد ، چنانچه خودش هم فرموده : ( وَقَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناه هَباءً مَنْثُوراً ، و به آنچه كه عمل كرده‌اند مىپردازيم ، و آن را هيچ و پوچ مىكنيم ) « 2 » ، و نيز خودش فرموده : ( فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ ، پس اعمالشان را بى اثر كرد ) « 3 » و نيز همو فرموده ( إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْه ، نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ ، اگر از گناهان كبيره اجتناب كنيد ، گناهان صغيره شما را محو مىكنيم ) الخ « 4 » و نيز فرموده : ( إِنَّ اللَّه لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِه ، وَيَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ، خدا اين گناه را نمىآمرزد كه بوى شرك بورزند ، و گناهان پائينتر از آن را از هر كس بخواهد مىآمرزد ) « 5 » و اين آيه بطور مسلم در غير مورد ايمان و توبه است ، براى اينكه ايمان و توبه شرك قبلى را هم جبران نموده ، آن را مانند ساير گناهان مشمول آمرزش خدا مىكند . و نيز همانطور كه ميتواند عملى را مبدل بعملى ديگر كند ، ميتواند عملى اندك را بسيار كند ، هم چنان كه خودش در اين باره فرموده : ( أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ ، اينان اجرشان دو برابر داده مىشود ) « 6 » و نيز فرموده : ( مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ ، فَلَه عَشْرُ أَمْثالِها ، هر كس كار نيكى كند ، ده برابر مثل آن را خواهد داشت ) « 7 » و نيز همانطور كه ميتواند عملى را با عملى ديگر مبدل نموده ، و نيز عملى اندك را بسيار كند ، همچنين ميتواند عملى را كه معدوم بوده ، موجود سازد ، كه در اين باره فرموده : ( وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ ، أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ ، وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ ، كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ ، كسانى كه ايمان آوردند ، و ذريه شان نيز از ايشان پيروى نموده ، ايمان آوردند ، ما ذريه شان را بايشان ملحق مىكنيم ، و ايشان را از هيچيك از اعمالى كه كردند محروم و بى بهره نمىسازيم ، كه هر مردى در گرو عملى است كه كرده ) « 8 » و اين همان لحوق و الحاق است ، و مثلا كسانى كه عمل آباء نداشته‌اند ، داراى عمل مىكند ، و سخن كوتاه اينكه خدا هر چه بخواهد ميتواند انجام دهد ، و هر حكمى كه بخواهد ميراند .

--> 1 - سوره فرقان آيه 70 2 - سوره فرقان آيه 23 3 - سوره محمد آيه 9 4 - سوره نساء آيه 31 5 - سوره نساء 48 6 - سوره قصص 54 7 - سوره انعام آيه 160 8 - سوره طور آيه 21